कैलाली । कैलाली जिल्लाको बर्दगोरिया गाउँपालिका वडा नम्बर २ कुम्भियामा कुम्भिया टोल विकास संस्थाको आयोजनामा वृहत सरसफाई कार्यक्रम सम्पन्न गरिएको छ। “सफा सहर, स्वच्छ गाउँ, सबै मिली फोहोर हटाऔँ” भन्ने नारासहित सञ्चालन गरिएको अभियानमा एक सयभन्दा बढी स्थानीय नागरिकहरूको उत्साहजनक सहभागिता रहेको थियो।
सरसफाई कार्यक्रम बर्दगोरिया धामदेखि कुम्भिया मोती भागरथी विद्यालय पिपल चौतारा चोकसम्मको सडक किनार तथा नालीमा थुप्रिएका फोहोरहरू सरसफाई गरिएको थियो। लामो समयदेखि जमेर रहेका फोहोर हटाइएपछि स्थानीय क्षेत्र सफा र व्यवस्थित देखिन थालेको स्थानीयहरूले बताएका छन्। कार्यक्रममा समाजसेवी, बुद्धिजीवी, युवा, महिला, ज्येष्ठ नागरिक तथा जनप्रतिनिधिहरूको उल्लेखनीय सहभागिता रहेको थियो।
कार्यक्रममा सहभागी हुँदै वडा नम्बर २ का वडाध्यक्ष गोविन्द बिकले टोल विकास संस्थाले समाज परिवर्तनका लागि थालेको अभियान प्रशंसनीय रहेको बताए। उनले संस्थाले कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी दर्तापछि सामाजिक कामको सुरुवात गर्नु सकारात्मक कदम भएको उल्लेख गरे। वडा अध्यक्ष विकले भने, “हामी सबैले आफ्नो गाउँठाउँ सफा राख्ने जिम्मेवारी लिनुपर्छ। विकास निर्माणसँगै सरसफाई अभियानलाई निरन्तर अघि बढाउन आवश्यक छ। कुम्भिया टोल विकास संस्थाले समाज परिवर्तनको सन्देश दिन थालेको यो काम उदाहरणीय छ। आगामी दिनमा पनि यस्ता रचनात्मक अभियानमा वडा कार्यालयको पूर्ण साथ रहनेछ।”
त्यसैगरी संस्थाका सल्लाहकार निर्प शाहले सार्वजनिक सडक तथा नाली अतिक्रमण हुन नदिन सबैलाई सचेत गराइएको बताए। उनले सडकमा गाईवस्तु बाँध्ने तथा जथाभावी निर्माण सामग्री राख्ने कार्यले दुर्घटना र प्रदूषण बढाउने भएकाले त्यसलाई नियन्त्रण गर्नुपर्ने धारणा राखे। उनले भने, “हामीले गाउँलाई व्यवस्थित र सफा बनाउन सबैलाई आग्रह गरेका छौँ। समाजमा हुने विकृति, विसंगति तथा विभिन्न संघसंस्थामा हुने भ्रष्टाचारलाई नागरिकस्तरबाट निगरानी गर्नेछौँ। समाज सुधारका लागि सबैको सहभागिता आवश्यक छ।”
संस्थाका अध्यक्ष बमबहादुर आले मगरले सफा वातावरणले स्वस्थ जीवन निर्माणमा ठूलो भूमिका खेल्ने बताए। उनले गाउँ सफा भए स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्या कम हुने र सकारात्मक सोचको विकास हुने उल्लेख गरे। उनले भने, “सफा ठाउँमा बस्न सबैलाई मन पर्छ। वातावरण सफा भयो भने रोगव्याधि कम लाग्छ, मानिसको सोच पनि सकारात्मक बन्छ। हाम्रो उद्देश्य कुम्भियालाई सफा, सुन्दर र उदाहरणीय गाउँ बनाउनु हो।”
त्यस्तै संस्थाका सचिव दीपक बमले सरकारको मात्रै मुख ताकेर नबस्न स्थानीयलाई आग्रह गर्दै समाज परिवर्तनका लागि नागरिक स्वयं सक्रिय हुनुपर्ने बताए। उनले भने, “हामीले आफ्नो समाज आफैँ बनाउनुपर्छ भन्ने सोचका साथ अभियान सुरु गरेका हौँ। गाउँ विकासका लागि सबै एकजुट भए असम्भव केही छैन। सरसफाई अभियानलाई निरन्तरता दिने हाम्रो योजना छ।”
स्थानीय भलभान्सा छेदु डगौरा थारुले सरसफाईले रोगव्याधि कम हुने बताए। उनले सफा वातावरणले बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिकको स्वास्थ्यमा समेत सकारात्मक असर पार्ने उल्लेख गरे।
त्यस्तै स्थानीय मिनबहादुर बमले देशभर सरसफाई तथा झाडु अभियान चलिरहेका बेला आफ्नो गाउँमा पनि अभियान सुरु गरिएको बताए। उनले समाजमा रहेका बेथिति र भ्रष्टाचारविरुद्ध नागरिक सचेत हुनुपर्ने धारणा व्यक्त गरे।
उनले भने, “देशभर सरसफाई अभियान चलिरहेको छ। हामीले पनि आफ्नो गाउँबाट सकारात्मक सन्देश दिन खोजेका हौँ। फोहोर मात्रै होइन, समाजमा रहेका विकृति र भ्रष्ट मानसिकतामाथि पनि झाडु लगाउन जरुरी छ।”
स्थानीय सरस्वती शाह बमले गाउँघर फोहोर हुँदा सडकसमेत प्रदूषित हुने र त्यसबाट विभिन्न रोग फैलिने खतरा बढ्ने बताइन्। “गाउँ सफा भयो भने वातावरण पनि राम्रो देखिन्छ र मानिसहरूलाई बस्न सहज हुन्छ,” उनले भनिन्।
स्थानीय कमला बिष्टले काठमाडौं महानगरपालिकाले सञ्चालन गरेको सरसफाई अभियान मिडियामार्फत देखेको स्मरण गर्दै अहिले आफ्नै गाउँमा प्रत्यक्ष सरसफाई अभियानमा सहभागी हुन पाउँदा खुसी लागेको बताइन्।
उनले भनिन्, “पहिले टेलिभिजन र सामाजिक सञ्जालमा मात्रै सरसफाई अभियान देखेका थियौँ। आज आफ्नै गाउँमा सबै मिलेर सरसफाई गर्दा निकै राम्रो अनुभूति भएको छ। यस्तो अभियान नियमित हुनुपर्छ।”
स्थानीयवासीहरूले सरसफाई अभियानलाई केवल एकदिने कार्यक्रम नभई सामाजिक चेतना अभिवृद्धि गर्ने अभियानका रूपमा अघि बढाउनुपर्ने बताएका छन्। आयोजक संस्थाले आगामी दिनमा वृक्षरोपण, जनचेतनामूलक कार्यक्रम तथा गाउँ व्यवस्थापनका थप अभियान सञ्चालन गर्ने जनाएको छ।
