कैलाली । बर्दगोरिया गाउँपालिका वडा नं ४ मा विद्यालयवरपर सुर्तीजन्य र मादक पदार्थ बिक्री वितरण गर्न नपाइने भएको छ । वडा कार्यालयले यहाँका विद्यालय क्षेत्र वरपर सुर्तीजन्य र मादक पदार्थ बिक्री वितरण गर्नेलाई कारवाहि गर्ने भएको छ ।
केही दिन अघि बालविवाह र सार्बजनिक स्थलमा धुम्रपान सुर्तीजन्य र मादक पदार्थ समन्धित सूचना वडा कार्यालयले निकालेको थियो । वडा अध्यक्ष र वडा सदस्य गाउँ टोलमा जनतालाई सम्झाउन जाँदा विद्यालय र विभिन्न संघ संस्थाका नजिक सुर्तीजन्य र मादक पदार्थका पसलको विषयमा चर्को आवाज उठे पछि यो सूचना निकालेको वडा अध्यक्ष शाहीले बताउनुभयो ।
पछिल्लो समय वडाका जनप्रतिनिधि र कर्मचारी विद्यालय वरपर सुर्तीजन्य र मादक पदार्थ निषेध क्षेत्र बनाउन लागि परेको छन् । विद्यार्थीहरुलाई सुर्तीजन्य र मादक पदार्थको लतबाट टाढै राख्नका लागि उक्त अभियानको थालनी गरिएको वडा अध्यक्ष जगत बहादुर शाहीले बताए । विद्यालय वरपर खुलेआम सुर्तीजन्य र मादक पदार्थको बिक्री वितरण हुन थालेको गुनासो बढेपछि वडा कार्यालयले उक्त अभियानको शुरुआत गरेको हो । विद्यालय वरपर रहेका पसलहरुमा सुर्तीजन्य पदार्थ भए÷नभएका बारेमा सूचना जारी गरेको मितिले १५ दिन पछि गाउँपालिकाले अनुगमन गर्ने वडा अध्यक्ष शाहीले बताउनुभयो ।
गाउँपालिकाका उपाध्यक्ष गणेश राज गिरी (लालदीप)को नेतृत्वमा अनुगमन दिनहुँ विभिन्न विकासका आयोजना संघ संस्थामा अनुगमन गर्न थालेको हो ।
विद्यालय क्षेत्र आसपासमा सञ्चालनमा रहेका होटल तथा किराना पसलमा सुर्तीजन्य पदार्थ तथा मदिरा नराख्न वडा कार्यालयले सबैमा आग्रह गरेको छ । वडा कार्यालयको आग्रहलाई अटेर गरी मदिरा तथा सुर्तीजन्य पदार्थ बिक्री वितरण गर्नेलाई कानूनी दायरामा ल्याइने वडा अध्यक्ष शाहीले बताउनुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो, “हामीले पहिलो चरणमा विद्यालय वरपर मदिरा तथा सुर्तीजन्य पदार्थ नराख्न आग्रह गरेका छौँ, हाम्रो आग्रहलाई बेवास्ता गर्नेलाई कानूनी दायरामा ल्याउनेछौँ ।” विद्यालय वरपरका केही पसलमा अनुगमनका क्रममा भेटिएका चुरोट, सुर्ती, गुट्खालगायतका सुर्तीजन्य पदार्थ अनुगमन समितिले नियन्त्रणमा लिनुका साथै मादक पदार्थ बिक्री वितरण नगर्न निर्देशन जारी गरिएको सूचनामा भनिएको छ ।
सुर्तीजन्य पदार्थ सामग्रीको प्रयोगले स-साना विद्यार्थीमा लत बस्ने र भविष्यमा गम्भीर असर पार्ने हुँदा विद्यालय क्षेत्रको करिब ५०० मिटर वरपर बेचबिखन नगर्न सचेत गराइने छ । “सुर्तीजन्य पदार्थको प्रयोगले स-साना विद्यार्थीमा नराम्रो असर पर्छ, त्यसैले विद्यालय वरपर उक्त पदार्थ बेच्ने नगरौँ, अभिभावक पनि सचेत हुनु जरुरी छ ।” सुर्तीजन्य र मदिराजन्य पदार्थ बालबालिकालाई बिक्री वितरण नगर्न नगराउन सूचनामा भनिएको छ ।
उहाँले भन्नुभयो, बालबालिकालाई सुर्तीजन्य र मदिराजन्य पदार्थ बेचबिखन तथा ओसारपसारमा काम नलगाउन र सार्बजनिक पदमा रहेका व्यक्तिहरुले सार्वजानक स्थलमा धुम्रपान जुवा, तास सुर्ती सेवन नगर्न नगराउन भनी सूचना निकालेका छौँ, नियम मिच्नेमाथि कडा रूपमा प्रस्तुत हुनेछौँ । बर्दगोरिया गाउँपालिका स्थानीय सरकारले अनुगमन विभिन्न समयमा गर्दै आएको र यस क्रममा विद्यालय क्षेत्र वरपर सुर्तीजन्य र मदिराजन्य पदार्थ हटाउनका लागि तीव्ररूपमा बजार अनुगमन गरिने लागिएको छ ।
सुर्तीजन्य पदार्थ (नियन्त्रण र नियमन गर्ने) ऐन, २०६८ को परिच्छेद दुईको दफा चारको उपदफा एकमा ‘कसैले पनि सार्वजनिक स्थलमा धूम्रपान तथा सूर्तिसेवन गर्न पाउने छैन’ भन्ने व्यवस्था गरिएको छ।
सार्वजनिक स्थलमा मदिरा तथा सुर्तीजन्य पदार्थहरूको सेवनले अरूलाई पनि असर गर्ने तथा सेवनका लागि प्रोत्साहन गर्ने भएकोले सरकारले ऐन नै बनाएर यसलाई नियन्त्रणमा राख्ने प्रयास गर्दै आएको छ। तर ऐनमा रहेको प्रावधानलाई धेरै ठाउँमा उल्लंघन गरिरहेको देख्न सकिन्छ।
सुर्तीजन्य पदार्थ (नियन्त्रण र नियमन गर्ने) ऐन, २०६८ ले राज्य तथा सरकारी निकाय, संस्था वा कार्यालय, शिक्षण संस्था, पुस्तकालय, तालीम तथा स्वास्थ्य सम्बन्धी संस्था, विमानस्थल, वायुसेवा तथा सार्वजनिक सवारीका साधन, बाल कल्याण गृह, शिशु स्याहार केन्द्र, वृद्धाश्रम, अनाथालय, बाल उद्यान तथा क्लब, सार्वजनिक शौचालय, उद्योग तथा कल कारखाना कार्यस्थल, चलचित्र घर, सांस्कृतिक केन्द्र तथा नाट्यशाला, होटेल, मोटल, रिसोर्ट, रेस्टुरेन्ट, छात्रावास, धर्मशाला, धार्मिक स्थल, सार्वजनिक सवारीको प्रतीक्षालय, रङ्गशाला, कभर्डहल लगायतलाई सार्वजनिक स्थलका रूपमा व्याख्या गरेको छ।
सुर्तीजन्य पदार्थ (नियन्त्रण र नियमन गर्ने) ऐनको दफा १७ मा धूम्रपान तथा सुर्तीजन्य पदार्थको सेवन सार्वजनिक स्थलमा गरेमा कस्तो सजाय हुने भन्ने व्यवस्था गरिएको छ। जसमा धूम्रपान वा सुर्ती सेवन गर्न तुरुन्त रोक लगाउने र त्यसरी रोक लगाउँदा नमानेमा वा पटक पटक धूम्रपान वा सुर्ती सेवन गरेमा निजलाई त्यस्तो सार्वजनिक स्थलबाट बाहिर निकाल्ने वा एक सय रुपैयाँ जरिवाना वा सजाय गर्नु पर्ने भनिएको छ।
धूम्रपान वा सुर्ती सेवन गर्ने व्यक्ति सार्वजनिक स्थलसँग सम्बन्धित व्यक्ति वा कर्मचारी भएमा धूम्रपान वा सुर्ती सेवन गर्न तुरुन्त रोक लगाउने र पटक पटक धूम्रपान वा सुर्ती सेवन गरेमा अनुशासनमा नरहेको सरह मानी निजको नेपा सेवा सर्त सम्बन्धी कानुन बमोजिम सचेत गराउने वा अन्य विभागीय कारबाही गर्नुपर्ने भनिएको छ। ऐनमा विभिन्न फरक फरक दफाको उल्लंघन भएमा फरक फरक सजायको व्यवस्था रहेका छन्। जसमा एक लाख रुपैयाँसम्मको जरिवानाको व्यवस्था रहेको छ।
